Deze website maakt gebruikt van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Klik op "OK" om cookies te accepteren, of op "Weigeren" om de cookies te weigeren.

Veilige simulatie helikopter-onder-water-crash


Op luchtmachtbasis Gilze-Rijen wordt veelvuldig de situatie geoefend waarbij een helikopter gesimuleerd in het water crasht en de inzittenden zich onder water moeten bevrijden. Deze zogeheten ‘escape drill’ is een verplicht onderdeel voor alle luchtvarenden in dienst bij het ministerie van Defensie. Uiteraard mag er bij zo’n oefening niets fout gaan. Daarom is eind vorig jaar de hijsinstallatie waarmee de oefencabine in het zwembad wordt neergelaten en opgehesen volledig vernieuwd door BKRS Crane Systems en getest door keuringsinstantie Aboma. “Ook als de stroom zou uitvallen of één van de twee lieren hapert, dan nog kan de cabine uit het water worden gehesen,” benadrukt Rudo Smits, coördinator techniek bij Aboma uit Ede. “Je wilt gewoon niets aan het toeval overlaten en daarom is de kraaninstallatie superveilig uitgevoerd.”  

Aboma Support CE Aboma keurt simulatietoestel

Bij de oefening wordt de oefencabine (officieel: METS, Modular Egress Training Simulator) boven het zwembad gedraaid en dan met 3 à 4 inzittenden behoorlijk snel onder water gelaten. Dan is het zaak om niet in paniek te raken, zichzelf los te maken, eventueel hulp te bieden aan de mede-inzittenden, de deurhendel of het raam te lokaliseren, deze te openen en naar boven te zwemmen. “Vergelijk het met de bekende oefening van de auto te water die in zwembaden wordt gehouden,” verduidelijkt sergeant-majoor Kor Ket, floormanager vlieguitrusting bij de SERE (Survival Evasion Resistance Extraction), School van het CML (Centrum voor Mens en Luchtvaart) van de Koninklijke Luchtmacht. “Alleen zal deze cabine, net als in het echt, door de draaiende rotorbladen snel ondersteboven draaien, waardoor de mensen in hun stoel komen te hangen. Dat is een aparte gewaarwording. Rustig blijven, wachten tot de cabine ‘motieloos’ stilligt - anders zou je bij een escape onder de helikopter of rotorbladen kunnen terechtkomen - en dan je oriënteren op de vluchtwegen. Het is een pittige oefening. Maar de mensen die eenmaal de oefening hebben gedaan, zijn stuk voor stuk enthousiast. Ze zien vooraf ook dat alle nodige veiligheidsmaatregelen zijn genomen, met instructeurs in de cabine en duikers eromheen in het water en zuurstofflessen voor iedereen. De insiders weten bovendien dat de technische hijsinstallatie aan de strengste veiligheidseisen voldoet.”

Configuratie per helikoptertype
Voor het project HUET (Helicopter Underwater Escape Trainer) hebben de mensen van het Centrum voor Mens en Luchtvaart zelf de kennis over zaken zoals de inrichting van de cabine. Er zijn immers diverse typen helikopters die bij de Luchtmacht operationeel zijn, van Chinooks tot Apaches en van de NH90 tot de Cougar. Daarbij is de configuratie telkens anders en zitten hendels en deuren op andere plekken. Daarom kan de oefencabine met behulp van losse onderdelen naar een bepaald type helikopter worden ingericht. Ook van zaken als survivaluitrusting, reddingsvlotten etc. is alle kennis in eigen huis aanwezig. Sergeant-majoor Ket: “Maar van hijsinstallaties hebben wij geen specifieke knowhow. Daarom hebben wij een programma van eisen opgesteld, gericht op veiligheid en operationele eisen, zoals het snel kunnen laten zakken of heffen van de cabine. Die snelheid is bijvoorbeeld van belang om een reële situatie van een crash te kunnen nabootsen. De hijssnelheid is belangrijk om in geval van nood de mensen snel uit het water te halen. Hoe je dat met een kraaninstallatie verantwoord doet, is niet onze expertise. Vandaar dat de Defensie Materieel Organisatie (DMO) het programma van eisen en het bestek heeft geschreven en de aanbesteding in de markt heeft gedaan. Wij zijn er wel bij betrokken gebleven, want je wilt materieel dat aan de wensen voldoet en je wilt ook overleg met de uiteindelijke leverancier om je op weg te helpen in het gebruik.”

Voor Pieter Bekkers, eigenaar/directeur van BKRS Crane Systems uit Veghel, was het een uitdagende opdracht. “Wij maken allerlei typen kranen en hijsinstallaties, maar zo’n installatie voor een oefencabine van een helikopter boven een binnenzwembad is heel apart. Je moet in feite iets specifieks ontwerpen door allerlei bestaande onderdelen op een slimme manier samen te brengen. Voorts moest het prestatieniveau van de nieuwe hijsinstallatie zeer hoog zijn. Ik ben blij dat wij als Nederlandse bedrijven, samen met onze feitelijke opdrachtgever Kwint, te midden van buitenlandse concurrenten aan Defensie mochten leveren. Een extra goede besteding van Nederlands belastinggeld en een investering in veiligheid. De voorgaande METS, die sinds 1994 in gebruik was, had bijvoorbeeld maar één kabel en één aandrijfketen. De nieuwe hijsinstallatie heeft twee onafhankelijke kabels en lieren en functioneert daarom ook bij breuk of storing van één kabellier. Als de stroom uitvalt, zorgt een batterijpakket voor vele uren bedrijfszekerheid. We hebben de hijsinstallatie ook ruimtebesparend ontworpen, zodat er een halve meter extra hijshoogte boven het zwembad is gecreëerd. De daalsnelheid moest hoog zijn: 32 m/minuut, terwijl er ook een extra langzame stand op zit om de cabine behoedzaam op de kant te laten zakken. Voorts wilde men een makkelijk te bedienen systeem. Aan alle wensen komt de hijsinstallatie tegemoet. Met dit systeem kan Defensie jarenlang prima uit de voeten.”

Aboma Support keurt CE Aboma keurt simulatietoestel

Unieke installatie
Aboma heeft in opdracht van BKRS de hijsinstallatie gekeurd, mede omdat het om personen en een valgevaar van meer dan 3 meter gaat. In de fabriek is met gewichten getest en zijn de remmen beproefd door het uitvoeren van noodstops. In de uiteindelijke situatie boven het zwembad is het operationeel functioneren bekeken. Rudo Smits: “Alle systemen zijn beoordeeld op de geldende Europese regelgeving. De machinerichtlijn is daarbij leidend. Daarnaast gelden de geharmoniseerde normen als invulling van de eisen uit de machinerichtlijn. Hierbij moet je het nodige interpreteren, omdat de hijsinstallatie voor de HUET geen hoogwerker, geen hijskraan en ook geen werkbak is. Maar er hangen wel mensen onder. Bij Aboma Support zijn wij gespecialiseerd in dit soort keuringen en de begeleiding van CE trajecten. We hebben alles op functionaliteiten beoordeeld en daarnaast uitvoerig getest. Je wilt zeker weten dat het materieel functioneert als er 7 mensen onder water worden gelaten. Voor ons zijn het keuringen voorafgaand aan de ingebruikname, maar er is ook een nauwkeurige checklist waarbij de cursusleider het materieel vóór gebruik controleert en dit moet registeren. Pas dan mag de METS worden opgehesen. Er zijn tevens louter getrainde operators bevoegd om het systeem te bedienen. Nogmaals, er is niets aan het toeval overgelaten.”

Sergeant-majoor Kor Ket: “Het gloednieuwe systeem voelt degelijk, goed en veilig aan. Dat is belangrijk omdat wij in Gilze-Rijen de centrale oefenlocatie zijn voor METS trainingen aan onze luchtvarenden. Voorheen trainde de Marine luchtvarenden in Den Helder, maar sinds een aantal jaren verzorgen wij deze training voor hen. We hebben hier nu een hoogwaardige faciliteit. Ook de Nederlandse Kustwacht, het KLPD en defensiepersoneel uit België volgen bij ons trainingen. Sommigen staan vooraf niet te trappelen om deze imponerende training te volgen, maar iedereen snapt de noodzaak. Het moet ook, anders kun je je currency verliezen. Het helpt dat je over het meest moderne en bedrijfzekere materieel beschikt, ook nog eens uitvoerig getest en bediend door vakkundige specialisten. En het belangrijkste: alles wat je vooraf kunt trainen is van belang voor die ene noodsituatie waarvan je hoopt dat die niet zal voorkomen.

Duurzaam bouwen aan veiligheid en kwaliteit